အာဟာရအုပ်စုတစ်ခုချင်းစီထဲက အမျိုးကွဲများ
အာဟာရအုပ်စု (၇) စုကို ခြုံငုံသုံးသပ်ပြီးသွားပြီဆိုတော့ အခု ဒီအုပ်စုတစ်ခုချင်းစီထဲက အမျိုးကွဲတွေကို နည်းနည်းပိုပြီး အနီးကပ် လေ့လာကြည့်ရအောင်ပါ။
အုပ်စုတိုင်းမှာ သူ့ရဲ့ ထူးခြားတဲ့ အမျိုးအစားတွေ ပါဝင်နေပြီး ဒီအမျိုးကွဲတွေက ကျွန်မတို့ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဘယ်လို အကျိုးပေးလဲဆိုတာကို သိထားရင် နေ့စဉ် အစားအသောက်ကို ပိုပြီး မျှတအောင် ရွေးချယ်နိုင် မှာပါ။
3.1 ကာဘိုဟိုက်ဒရိတ် - ရိုးရှင်းသကြား၊ ရှုပ်ထွေးသကြား
ကာဘိုဟိုက်ဒရိတ်မှာ အဓိက အမျိုးကွဲ (၂) မျိုး ရှိပါတယ် - ရိုးရှင်းသကြား (Simple Carbohydrates) နဲ့ ရှုပ်ထွေးသကြား (Complex Carbohydrates) ပါ။
ရိုးရှင်းသကြားကို သကြားလုံး၊ မုန့်ဖုတ်၊ အချိုရည်တွေကနေ ရတတ်ပြီး ဒါက ခန္ဓာ ကိုယ်ကို ချက်ချင်း အင်အားဖြည့်ပေးပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မြန်မြန် ကုန်သွားတာဖြစ်လို့ အင်အားက အကြာကြီး မခံပါဘူး။ ရှုပ်ထွေးသကြားကိုတော့ ဆန်လုံးညို၊ အာလူး၊ ဂျုံလုံးညိုတို့ ကနေရပြီး ဒါက အင်အားကို ဖြည်းဖြည်းချင်း ပေးတာမို့ တစ်နေ့လုံး တက်ကြွနေဖို့ အထောက် အကူပေးပါတယ်။
3.2 ပရိုတင်း - တိရစ္ဆာန်အခြေခံ၊ အပင်အခြေခံ
ပရိုတင်းမှာ တိရစ္ဆာန်အခြေခံ (Animal-based Proteins) နဲ့ အပင်အခြေခံ (Plant-based Proteins) ဆိုပြီး အမျိုးကွဲ (၂) မျိုး ရှိပါတယ်။
တိရစ္ဆာန်အခြေခံ ပရိုတင်းကို ကြက်သား၊ ငါး၊ အမဲသား၊ ကြက်ဥ၊ နို့ထွက်ပစ္စည်းတွေကနေ ရပြီး ဒါတွေက ခန္ဓာကိုယ်ကို ပြည့်စုံတဲ့ အာဟာရဓာတ် ပေးနိုင်ပါတယ်။ အပင်အခြေခံ ပရိုတင်းကိုတော့ ပဲအမျိုးမျိုး၊ အခွံမာသီး၊ ဆန်လုံးညိုကနေ ရပြီး ဒါက အဆီနည်းပြီး အမျှင်ဓာတ်ပါတာမို့ ကျန်းမာရေးအတွက် အထူး ကောင်းမွန်ပါတယ်။
3.3 အဆီ - ပြည့်ဝအဆီ၊ မပြည့်ဝအဆီ
အဆီမှာလည်း ပြည့်ဝအဆီ (Saturated Fats) နဲ့ မပြည့်ဝအဆီ (Unsaturated Fats) ဆိုပြီး အမျိုးကွဲ (၂) မျိုး ရှိပါတယ်။ ပြည့်ဝအဆီကို ထောပတ်၊ ကိုကိုးနပ်ဆီ၊ တိရစ္ဆာန်အဆီ တွေကနေ ရပြီး ဒါက အင်အားဖြည့်ပေးပေမယ့် များလွန်းရင် နှလုံးကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်နိုင် ပါတယ်။
မပြည့်ဝအဆီကို သံလွင်ဆီ၊ ထောပတ်သီး၊ ငါးကြီးဆီကနေ ရပြီး ဒါက နှလုံးကျန်း မာရေးကို ထိန်းသိမ်းပေးပြီး ကိုလက်စထရောကို ထိန်းညှိပေးပါတယ်။
3.4 ဗီတာမင် - ရေတွင်ပျော်ဝင်သော၊ ဆီတွင်ပျော်ဝင်သော
ဗီတာမင်တွေကို ရေတွင်ပျော်ဝင်သော (Water-soluble Vitamins) နဲ့ ဆီတွင်ပျော်ဝင် သော (Fat-soluble Vitamins) ဆိုပြီး အမျိုးကွဲ (၂) မျိုး ရှိပါတယ်။
ရေတွင်ပျော်ဝင်တဲ့ ဗီတာမင်တွေ (ဥပမာ - B အုပ်စု၊ ဗီတာမင် C) က လိမ္မော်သီး၊ ဟင်းနုနွယ်၊ ကြက်သားကနေ ရပြီး ခန္ဓာကိုယ်မှာ မသိုလှောင်ဘဲ ပိုတာကို ဆီးထဲ စွန့်ထုတ် ပါတယ်။ ဆီတွင်ပျော်ဝင်တဲ့ ဗီတာမင်တွေ (ဥပမာ - A, D, E, K) က မုန်လာဥနီ၊ နို့၊ ငါးကြီးဆီ ကနေ ရပြီး ခန္ဓာကိုယ်မှာ သိုလှောင်ထားနိုင်ပါတယ်။
3.5 သတ္တုဓာတ် - မဂ္ဂနီဆီယမ်၊ ဇင့်၊ သံဓာတ် စသဖြင့်
သတ္တုဓာတ်တွေမှာ အမျိုးကွဲတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ ဥပမာ - မဂ္ဂနီဆီယမ် ကို အခွံမာ သီး၊ ဟင်းနုနွယ်ကနေရပြီး အာရုံကြောနဲ့ ကြွက်သားတွေ ကျန်းမာဖို့ကူညီတယ်။ ဇင့် ကို ပင်လယ်စာ၊ ပဲအမျိုးမျိုးကနေရပြီး ကိုယ်ခံအားကို သန်မာစေတယ်။ သံဓာတ် ကို အသည်း၊ ဟင်းနုနွယ်ကနေရပြီး သွေးနီဥဆဲလ်တွေ ဖြစ်ပေါ်ဖို့ အထောက်အကူပေးပါတယ်။ ဒီလို သတ္တုဓာတ် တစ်မျိုးချင်းစီမှာ သူ့ရဲ့ အလုပ်သီးသန့် ရှိပါတယ်။
3.6 ရေ - ခန္ဓာကိုယ်အတွက် အခြေခံလိုအပ်ချက်
ရေကတော့ အမျိုးကွဲ ခွဲစရာမလိုဘဲ ကျွန်မတို့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အခြေခံလိုအပ်ချက်တစ်ခုပါ။ သောက်ရေကနေ တိုက်ရိုက်ရသလို သခွားသီး၊ ဖရဲသီး၊ ဟင်းရည်တွေကနေလည်း ရနိုင်ပါ တယ်။ ရေက အာဟာရဓာတ်တွေ သယ်ဆောင်ဖို့၊ အညစ်အကြေးတွေ စွန့်ထုတ်ဖို့၊ အဆစ်တွေ ချောမွေ့ဖို့ ကူညီပေးတာမို့ တစ်နေ့ကို အနည်းဆုံး ၁.၅ လီတာကနေ ၂ လီတာလောက် သောက်သင့်ပါတယ်။
3.7 အမျှင်ဓာတ် - အစာခြေစနစ်အတွက် အထောက်အကူ
အမျှင်ဓာတ်ကလည်း အမျိုးကွဲခွဲစရာမလိုဘဲ အစာခြေစနစ်ကို သန်မာစေတဲ့ အာဟာရ ဓာတ်တစ်မျိုးပါ။ ဒါကို မုန်လာဥနီ၊ ပန်းဂေါ်ဖီ၊ ငှက်ပျောသီး၊ ဆန်လုံးညိုကနေ ရပါတယ်။ အမျှင်ဓာတ်က အူထဲကအညစ်အကြေးတွေကို သန့်စင်ပေးပြီး ဝမ်းမှန်စေဖို့၊ အစာခြေစနစ် ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းပေးဖို့ အထောက်အကူပေးပါတယ်။
အနှစ်ချုပ်
ဒီလို အာဟာရအုပ်စုတစ်ခုချင်းစီမှာ သူ့ရဲ့အမျိုးကွဲတွေရှိပြီး ဒီအမျိုးကွဲတစ်ခုချင်းစီဟာ ကျွန်မတို့ ခန္ဓာကိုယ်ကို သူ့ပုံစံနဲ့သူ အကျိုးပေးနေတာပါ။ ဒါတွေကို သိထားရင် ကျွန်မတို့ နေ့စဉ် စားသုံးတဲ့ အစားအစာတွေထဲမှာ ဘယ်အမျိုးကွဲကို ဘယ်လောက် ထည့်စားရမလဲဆိုတာကို ပိုပြီး နားလည်လာမှာပါ။ ဒီအကြောင်းအရာတွေကို နောက်ပိုင်းမှာ အာဟာရအမျိုးအမည် တစ်ခုချင်းစီအလိုက် အသေးစိတ် ဆက်လက် လေ့လာသွားကြမှာပါ။
