
Nutritional Wisdom အာဟာရပညာ
By Kay Thi Khaing
စာရေးသူရဲ့ အမှာစာ
_edited_edited.jpg)
ချစ်ခင်လေးစားရပါတဲ့ မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့လက်ထဲကို ဒီစာအုပ်လေး ရောက်ရှိလာမယ် ဆိုရင် ကျွန်မတကယ့်ကို ဝမ်းသာပီတိဖြစ်ရပါလိမ့်မယ်။
“အာဟာရပညာ” ဆိုတဲ့ ဒီစာအုပ်လေးဟာ ကျွန်မရဲ့နှလုံးသားထဲက ထွက်လာတဲ့ ဆန္ဒ တစ်စုံပါ။
မြန်မာလူမျိုးတွေအနေနဲ့ ကျန်းမာရေးကိုဂရုစိုက်ပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်တဲ့ ဘဝတစ်ခုကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ဖို့ အာဟာရရဲ့ အရေးပါမှုကို သိစေချင်တဲ့ စိတ်ကူးနဲ့ ရေးသားထားတာပါ။
မာတိကာ
.png)
ပထမပိုင်း - အာဟာရအုပ်စုကြီး (၇) စုအကြောင်း
- အာဟာရဓာတ်များ၏ အခြေခံသဘောတရား
- အာဟာရအုပ်စုကြီး (၇) စု ခြုံငုံသုံးသပ်ချက်
- အာဟာရအုပ်စုတစ်ခုချင်းစီထဲက အမျိုးကွဲများ
ဒုတိယပိုင်း - အာဟာရအမျိုးအမည်အလိုက် အသေးစိတ် အကြောင်းအရာများ
- ဗီတာမင်များ
အာဟာရဓာတ်များ၏ အခြေခံသဘောတရား

"အာဟာရဆိုတာဘာလဲ"
အာဟာရဆိုတာ လူ့ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ကျန်းမာရေး၊ ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးမှု နဲ့ နေ့စဉ်လုပ်ငန်း ဆောင်တာတွေအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့ ဓာတ်ပစ္စည်းတွေပါ။
ရိုးရှင်းစွာပြောရရင် အာဟာရ ဆိုတာ ကျမတို့ စားသုံးတဲ့ အစားအစာတွေကနေ ရရှိတဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီအာဟာရဓာတ်တွေက ကျမတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို စွမ်းအင်ပေးရုံသာမကပဲ .....
လူ့ခန္ဓာကိုယ်အတွက် အာဟာရရဲ့ အရေးပါမှု
.png)
အာဟာရဆိုတာ လူ့ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခုလိုပါ။ အိမ်တစ်လုံးကို ခိုင်ခံ့ အောင် တည်ဆောက်ဖို့ အုတ်မြစ်ကောင်းကောင်းလိုအပ်သလို ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကျန်းမာပြီး သန်စွမ်းဖို့လည်း အာဟာရဓာတ်တွေ မျှတစွာ ရရှိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
ဒီအာဟာရဓာတ်တွေဟာ ကျမတို့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ တက်ကြွစွာ လှုပ်ရှားနိုင်ဖို့၊ ရောဂါတွေ ကို ကာကွယ်ဖို့ နဲ့ ကျန်းမာတဲ့ဘဝတစ်ခုကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ဖို့ အဓိက အခန်းကဏ္ဍက ပါဝင်ပါတယ်။
ပထမဆုံးအနေနဲ့ အာဟာရဟာ ခန္ဓာကိုယ်ကို စွမ်းအင်ပေးတဲ့ လောင်စာဆီ .....

.png)
အာဟာရအုပ်စုကြီး (၇) စု ခြုံငုံသုံးသပ်ချက်
အာဟာရဓာတ်တွေကို ကျွန်မတို့ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဘယ်လို အကျိုးပေးလဲဆိုတဲ့ ကဏ္ဍ အလိုက် အုပ်စုကြီး (၇) စုအဖြစ် ခွဲခြားထားပါတယ်။
ဒီအုပ်စုတစ်ခုချင်းစီဟာ ကျွန်မတို့ နေ့စဉ် စားသုံးတဲ့ အစားအစာတွေထဲမှာ ပါဝင်နေပြီး သူတို့ရဲ့ ထူးခြားတဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေနဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို ကျန်းမာစေဖို့ အထောက်အကူပေးပါတယ်။
ဒီအုပ်စုတွေကို ခြုံငုံသုံးသပ်ကြည့် ရအောင်ပါ။
.png)
အာဟာရအုပ်စုတစ်ခုချင်းစီထဲက အမျိုးကွဲများ
အာဟာရအုပ်စု (၇) စုကို ခြုံငုံသုံးသပ်ပြီးသွားပြီဆိုတော့ အခု ဒီအုပ်စုတစ်ခုချင်းစီထဲက အမျိုးကွဲတွေကို နည်းနည်းပိုပြီး အနီးကပ် လေ့လာကြည့်ရအောင်ပါ။
အုပ်စုတိုင်းမှာ သူ့ရဲ့ ထူးခြားတဲ့ အမျိုးအစားတွေ ပါဝင်နေပြီး ဒီအမျိုးကွဲတွေက ကျွန်မတို့ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဘယ်လို အကျိုးပေးလဲဆိုတာကို သိထားရင် နေ့စဉ် အစားအသောက်ကို ပိုပြီး မျှတအောင် ရွေးချယ်နိုင် မှာပါ။

ဗီတာမင်များ
_edited.jpg)
1.1 ဗီတာမင် A
• ကောင်းကျိုးများမျက်စိကျန်းမာရေး၊ အသားအရေလှပမှု၊ ကိုယ်ခံအားစနစ် သန်မာစေခြင်း။
• မြန်မာ့ဒေသခံ အစားအစာများမှ ရရှိနိုင်သည့် အရင်းအမြစ်များမုန်လာဥနီ၊ ဟင်းနုနွယ်၊ ကန်စွန်းဥ၊ ကြက်ဥအနှစ်၊ ငါးကြီးဆီ (ဆောလမွန်၊ ငါးကြင်း)။
• ချို့တဲ့ပါက ဖြစ်လာနိုင်သည့် ပြဿနာများ ညဘက်မျက်စိမှုန်ခြင်း၊ အသားအရေ ခြောက်သွေ့ခြင်း၊ ကိုယ်ခံအားနည်းခြင်း။
ဗီတာမင် B1 (Thiamine)
.png)
ဗီတာမင် B1 သို့မဟုတ် Thiamine ဟာ ရေမှာ ပျော်ဝင်တဲ့ ဗီတာမင်အမျိုး အစားဖြစ်ပါတယ်။
ဒီဗီတာမင်က ကျွန်မတို့ရဲ့ စွမ်းအင်၊ အာရုံကြောနဲ့ နှလုံးကျန်းမာရေးအတွက် မရှိမဖြစ် အရေးပါတဲ့ အာဟာရဓာတ်တစ်မျိုးပါ။
• ဗီတာမင် B1 ကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်သလား?
ဗီတာမင် B1 ကို ကျွန်မတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က သူ့ဘာသာသူ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း မရှိပါဘူး။
ဗီတာမင် B2 (Riboflavin)

ဗီတာမင် B2 သို့မဟုတ် Riboflavin ဟာ ရေမှာ ပျော်ဝင်တဲ့ ဗီတာမင်အမျိုးအစားဖြစ် ပါတယ်။
ဒီဗီတာမင်က ကျွန်မတို့ရဲ့ စွမ်းအင်၊ အသားအရေ၊ မျက်စိကျန်းမာရေးနဲ့ သွေးကျန်း မာရေးအတွက် အရေးပါတဲ့ အာဟာရဓာတ်တစ်မျိုးပါ။
• ဗီတာမင် B2 ကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်သလား?
ဗီတာမင် B2 ကို ကျွန်မတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က သူ့ဘာသာသူ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း မရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီဗီတာမင်ကို နေ့စဉ် အစားအစာတွေကနေ ရယူဖို့
ဗီတာမင် B3 (Niacin)

ဗီတာမင် B3 သို့မဟုတ် Niacin ဟာ ရေမှာပျော်ဝင်တဲ့ ဗီတာမင်အမျိုးအစား ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီဗီတာမင်က ကျွန်မတို့ရဲ့ စွမ်းအင်၊ အသားအရေ၊ နှလုံးကျန်းမာရေးနဲ့ ဦးနှောက် လုပ်ဆောင်ချက်တွေအတွက် အရေးပါတဲ့ အာဟာရဓာတ်တစ်မျိုးပါ။
• ဗီတာမင် B3 ကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်သလား?
ဗီတာမင် B3 ကို ကျွန်မတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က ပမာဏအနည်းငယ်ထုတ်လုပ် နိုင်စွမ်း ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီပမာဏက လုံလောက်မှုမရှိတာကြောင့် အဓိကအားဖြင့်

.png)
ဗီတာမင် B5 (Pantothenic Acid)
ဗီတာမင် B5 သို့မဟုတ် Pantothenic Acid ဟာ ရေမှာပျော်ဝင်တဲ့ ဗီတာမင် အမျိုးအစားဖြစ်ပါတယ်။
ဒီဗီတာမင်က ကျွန်မတို့ရဲ့ စွမ်းအင်၊ အသားအရေ၊ ဆံပင်၊ ဟော်မုန်းမျှတမှုနဲ့ အစာခြေစနစ် အတွက် အရေးပါတဲ့ အာဟာရဓာတ်တစ်မျိုးပါ။
• ဗီတာမင် B5 ကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်သလား?
ဗီတာမင် B5 ကို ကျွန်မတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က သူ့ဘာသာသူ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း မရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီဗီတာမင်ကို နေ့စဉ် အစားအစာတွေကနေ မဖြစ်မနေ ရယူဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

ဗီတာမင် B6 (Pyridoxine)
ဗီတာမင် B6 သို့မဟုတ် Pyridoxine ဟာ ရေမှာ ပျော်ဝင်တဲ့ ဗီတာမင်အမျိုးအစားဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဗီတာမင်က ကျွန်မတို့ရဲ့ ဦးနှောက်နဲ့ အာရုံကြော၊ သွေးကျန်းမာရေး၊ ကိုယ်ခံအားနဲ့ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ သဘာဝလိုအပ်ချက်တွေအတွက် အရေးပါတဲ့ အာဟာရဓာတ်တစ်မျိုးပါ။
• ဗီတာမင် B6 ကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်သလား?
ဗီတာမင် B6 ကို ကျွန်မတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က သူ့ဘာသာသူ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း မရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီဗီတာမင်ကို နေ့စဉ် အစားအစာတွေကနေ မဖြစ်မနေ ရယူဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

ဗီတာမင် B7 (Biotin)
ဗီတာမင် B7 သို့မဟုတ် Biotin ဟာ ရေမှာပျော်ဝင်တဲ့ ဗီတာမင်အမျိုးအစား ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဗီတာမင်က ကျွန်မတို့ရဲ့ ဆံပင်၊ အသားအရေ၊ လက်သည်းတွေ လှပဖို့အပြင် စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်မှုအတွက် အရေးပါတဲ့ အာဟာရဓာတ်တစ်မျိုးပါ။
• ဗီတာမင် B7 ကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်သလား?
ဗီတာမင် B7 ကို ကျွန်မတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က အနည်းငယ် ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိပါတယ်။ အူထဲမှာရှိတဲ့ ဘက်တီးရီးယားတွေက Biotin ကို သေးသေးလေး ဖန်တီးပေးနိုင်ပေမယ့် ဒီပမာဏက လုံလောက်မှုမရှိတာကြောင့် အဓိကအားဖြင့် အစားအစာတွေကနေ ရယူဖို့ လိုအပ်ပါ တယ်။
_edited_edited.jpg)
ဗီတာမင် B9 (Folic Acid)
ဗီတာမင် B9 သို့မဟုတ် Folic Acid (ဓာတုပုံစံ) နဲ့ Folate (သဘာဝပုံစံ) ဟာ ရေမှာ ပျော်ဝင်တဲ့ ဗီတာမင်အမျိုးအစားဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဗီတာမင်က ကျွန်မတို့ရဲ့ သွေးကျန်းမာရေး၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကျန်းမာရေး၊ စိတ်ကျန်းမာရေးနဲ့ ဆဲလ်ဖွဲ့စည်းမှုအတွက် အရေးပါတဲ့ အာဟာရ ဓာတ်တစ်မျိုးပါ။
• ဗီတာမင် B9 ကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်သလား?
ဗီတာမင် B9 ကို ကျွန်မတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က သူ့ဘာသာသူ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း မရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီဗီတာမင်ကို နေ့စဉ် အစားအစာတွေကနေ မဖြစ်မနေ ရယူဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

ဗီတာမင် B12 (Cobalamin)

ဗီတာမင် B12 သို့မဟုတ် Cobalamin ဟာ ရေမှာ ပျော်ဝင်တဲ့ ဗီတာမင်အမျိုးအစား ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီဗီတာမင်က ကျွန်မတို့ရဲ့ စွမ်းအင်၊ သွေးကျန်းမာရေး၊ အာရုံကြောစနစ်နဲ့ နှလုံး ကျန်းမာရေးအတွက် အရေးပါတဲ့ အာဟာရဓာတ်တစ်မျိုးပါ။
• ဗီတာမင် B12 ကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်သလား?
ဗီတာမင် B12 ကို ကျွန်မတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က သူ့ဘာသာသူ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း မရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီဗီတာမင်ကို အစားအစာတွေကနေ မဖြစ်မနေ ရယူဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
ဗီတာမင် C
.png)
ဗီတာမင် C ဟာ ရေမှာ ပျော်ဝင်တဲ့ ဗီတာမင်အမျိုးအစားဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဗီတာမင်က ကျွန်မတို့ရဲ့ ကိုယ်ခံအားစနစ်၊ အသားအရေကျန်းမာရေး၊ အနာကျက်မြန်စေမှုနဲ့ သံဓာတ်စုပ်ယူမှု ပိုကောင်းလာစေဖို့ အရေးပါတဲ့ အာဟာရဓာတ်တစ်မျိုးပါ။
• ဗီတာမင် C ကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်သလား?
ဗီတာမင် C ကို ကျွန်မတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က သူ့ဘာသာသူ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း မရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီဗီတာမင်ကို နေ့စဉ် အစားအစာတွေကနေ မဖြစ်မနေ ရယူဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
ဗီတာမင် D

ဗီတာမင် D ဟာ ဆီမှာပျော်ဝင်တဲ့ ဗီတာမင်အမျိုးအစားဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဗီတာမင်က ကျွန်မတို့ရဲ့ အရိုးကျန်းမာရေး၊ ကိုယ်ခံအားစနစ်၊ သွားကျန်းမာရေးနဲ့ စိတ်ကျန်းမာရေးအတွက် အရေးပါတဲ့ အာဟာရဓာတ်တစ်မျိုးပါ။
• ဗီတာမင် D ကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်သလား?
ဟုတ်ပါတယ်။ ဗီတာမင် D ဟာ ကျွန်မတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်တဲ့ ဗီတာမင်တစ်မျိုးပါ။ နေရောင်ခြည်နဲ့ ထိတွေ့တဲ့အခါ အသားအရေကနေ ဗီတာမင် D ကို ဖန်တီးပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် နေရောင်ခြည် မလုံလောက်တဲ့အခါ ဒါမှမဟုတ် နေပူထဲ ...
ဗီတာမင် E
.png)
ဗီတာမင် E ဟာ ဆီမှာ ပျော်ဝင်တဲ့ ဗီတာမင်အမျိုးအစားဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဗီတာမင်က ကျွန်မတို့ရဲ့ အသားအရေ၊ မျက်စိကျန်းမာရေး၊ ကိုယ်ခံအားစနစ်နဲ့ ဆဲလ်တွေကို ဓာတ်တိုးမှု ကနေ ကာကွယ်ပေးဖို့ အရေးပါတဲ့ အာဟာရဓာတ်တစ်မျိုးပါ။
• ဗီတာမင် E ကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်သလား?
ဗီတာမင် E ကို ကျွန်မတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က သူ့ဘာသာသူ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း မရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီဗီတာမင်ကို အစားအစာတွေကနေ မဖြစ်မနေ ရယူဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
• ဗီတာမင် E ကို ခန္ဓာကိုယ်မှာ သိုလှောင်ထားနိုင်သလား?

ဗီတာမင် K

ဗီတာမင် K ဟာ ဆီမှာပျော်ဝင်တဲ့ ဗီတာမင်အမျိုးအစားဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဗီတာမင်က ကျွန်မတို့ရဲ့ သွေးခဲမှုကို ထိန်းညှိပေးတာ၊ အရိုးကျန်းမာရေးနဲ့ သွေးကြောကျန်းမာရေးအတွက် အရေးပါတဲ့ အာဟာရဓာတ်တစ်မျိုးပါ။
• ဗီတာမင် K ကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်သလား?
ဗီတာမင် K ကို ကျွန်မတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က အနည်းငယ် ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိပါတယ်။ အူထဲမှာ ရှိတဲ့ ဘက်တီးရီးယားတွေက ဗီတာမင် K (အထူးသဖြင့် K2 ပုံစံ) ကို ဖန်တီးပေးနိုင် ပေမယ့် ဒီပမာဏက လုံလောက်မှုမရှိတာကြောင့် အဓိကအားဖြင့် အစားအစာကနေ ရယူဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
ကယ်လ်စီယမ် (Calcium)

ကယ်လ်စီယမ် (Calcium) ဟာ လူ့ခန္ဓာကိုယ်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့ သတ္တုဓာတ် တစ်မျိုးဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအာဟာရဓာတ်ဟာ အရိုးနဲ့သွားတွေကို သန်မာစေဖို့၊ ကြွက်သားတွေရဲ့ လုပ်ဆောင်မှုကို ထိန်းညှိပေးဖို့၊ သွေးခဲခြင်းဖြစ်စဉ်ကို အထောက်အကူပြုဖို့နဲ့ အာရုံကြောစနစ်ရဲ့ ကျန်းမာရေးအတွက် အရေးပါတဲ့ အခန် းကဏ္ဍက ပါဝင်ပါတယ်။
• ကယ်လ်စီယမ်ကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်သလား?
ကယ်လ်စီယမ်ကို ခန္ဓာကိုယ်က သူ့ဘာသာသူ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းမရှိပါဘူး။
သံဓာတ် (Iron)

သံဓာတ် (Iron) ဟာ ရေမှာပျော်ဝင်တဲ့ သတ္တု ဓာတ်အမျိုးအစားဖြစ်ပါတယ်။ ဒီသတ္တု ဓာတ်က ကျွန်မတို့ရဲ့ သွေးနီဥဆဲလ်ထုတ်လုပ်မှု၊ စွမ်းအင်၊ ကြွက်သားလုပ်ဆောင်ချက်နဲ့ ကိုယ်ခံ စွမ်းအားအတွက် အရေးပါတဲ့ အာဟာရဓာတ်တစ်မျိုးပါ။
• သံဓာတ်ကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်သလား?
သံဓာတ်ကို ကျွန်မတို့ရဲ့ခန္ဓာကိုယ်က သူ့ဘာသာသူ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းမရှိပါဘူး။ဒါကြောင့် ဒီသတ္တုဓာတ်ကို အစားအစာတွေကနေ မဖြစ်မနေရယူဖို့ ...
မဂ္ဂနီဆီယမ် (Magnesium)

မဂ္ဂနီဆီယမ် (Magnesium) ဟာ လူ့ခန္ဓာကိုယ်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့ သတ္တုဓာတ် တစ်မျိုးဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအာဟာရဓာတ်ဟာ အရိုးနှင့်ကြွက်သားတွေရဲ့ ကျန်းမာရေး၊ အာရုံကြော စနစ်ရဲ့ လုပ်ဆောင်မှု၊ နှလုံးခုန်မှုကို ထိန်းညှိဖို့၊ စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်မှု နဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုကို လျှော့ချဖို့ အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကပါဝင်ပါတယ်။
• မဂ္ဂနီဆီယမ်ကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်သလား?
မဂ္ဂနီဆီယမ်ကို ခန္ဓာကိုယ်က သူ့ဘာသာသူ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းမရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီသတ္တုဓာတ်ကို အစားအစာတွေကနေ မဖြစ်မနေ ...

ဇင့် (Zinc)

ဇင့် (Zinc) ဟာ ရေမှာ ပျော်ဝင်တဲ့ သတ္တုဓာတ်အမျိုးအစားဖြစ်ပါတယ်။ ဒီသတ္တုဓာတ်က ကျွန်မတို့ရဲ့ ကိုယ်ခံအားစနစ်၊ အသားအရေနဲ့ ဆံပင်ကျန်းမာရေး၊ အနာကျက်မြန်စေမှု၊ အရသာခံစားနိုင်စွမ်းနဲ့ ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက် အရေးပါတဲ့ အာဟာရဓာတ်တစ်မျိုးပါ။
• ဇင့်ကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်သလား?
ဇင့်ကို ကျွန်မတို့ရဲ့ခန္ဓာကိုယ်က သူ့ဘာသာသူ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း မရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီသတ္တုဓာတ်ကို အစားအစာတွေကနေ မဖြစ်မနေ ရယူဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
• ဇင့်ကို ခန္ဓာကိုယ်မှာ သိုလှောင်ထားနိုင်သလား?
ဇင့်ကို ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အနည်းငယ်သာ သိုလှောင်ထားနိုင်ပါတယ်။
ပိုတက်ဆီယမ် (Potassium)

ပိုတက်ဆီယမ် (Potassium) ဟာ လူ့ခန္ဓာကိုယ်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့ သတ္တု ဓာတ်တစ်မျိုးဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအာဟာရဓာတ်ဟာ နှလုံးခုန်မှုကိုထိန်းညှိဖို့၊ ကြွက်သားတွေရဲ့ လုပ်ဆောင်မှုကို အထောက်အကူပြုဖို့၊ သွေးပေါင်ချိန်ကိုမျှတစေဖို့နဲ့ အာရုံကြောစနစ်ရဲ့ ကျန်းမာရေးအတွက် အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍက ပါဝင်ပါတယ်။
• ပိုတက်ဆီယမ်ကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်သလား?
ပိုတက်ဆီယမ်ကို ခန္ဓာကိုယ်က သူ့ဘာသာသူ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း မရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့် တစ်နေ့တာ လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းဖို့ အစားအစာတွေကနေ မဖြစ်မနေ
ဆိုဒီယမ် (Sodium)

ဆိုဒီယမ် (Sodium) ဟာ လူ့ခန္ဓာကိုယ်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့ သတ္တုဓာတ်တစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအာဟာရဓာတ်ဟာ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အဆီဓာတ်မျှတမှုကို ထိန်းညှိဖို့၊ အာရုံကြော စနစ်ရဲ့ လုပ်ဆောင်မှုကို အထောက်အကူပြုဖို့၊ ကြွက်သားတွေရဲ့ လှုပ်ရှားမှုကို ထိန်းသိမ်းဖို့နဲ့ သွေးပေါင်ချိန်ကို ထိန်းညှိဖို့ အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍက ပါဝင်ပါတယ်။
• ဆိုဒီယမ်ကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်သလား?
ဆိုဒီယမ်ကို ခန္ဓာကိုယ်က သူ့ဘာသာသူ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း မရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီသတ္တု ဓာတ်ကို နေ့စဉ်စားသုံးတဲ့ အစားအစာတွေကနေ မဖြစ်မနေရယူဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
သကြားဓာတ် (Simple Carbohydrates)

သကြားဓာတ်ဆိုတာ ကာဘိုဟိုက်ဒရိတ်ရဲ့ အခြေခံပုံစံတစ်ခုဖြစ်ပြီး ရေထဲမှာ ပျော်ဝင် တတ်တဲ့ အာဟာရဓာတ်ပါ။ ဒီသကြားဓာတ်က ကျွန်မတို့ရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ကို လျင်မြန်စွာ စွမ်းအင် ဖြည့်ပေးနိုင်ပြီး ဦးနှောက်၊ ကြွက်သားတွေအတွက် အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍမှာ ပါဝင်ပါတယ်။
• သကြားဓာတ်ကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်သလား?
ဟုတ်ပါတယ်။ သကြားဓာတ် (ဂလူးကို့စ်) ကို ကျွန်မတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က အနည်းငယ် ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိပါတယ်။ ဒီလုပ်ငန်းစဉ်ကို “ဂလူးကိုနီအိုဂျီနီဆစ်” လို့ ခေါ်ပြီး အသည်းမှာ ပရိုတင်းနဲ့ အဆီကနေ ပြောင်းလဲဖန်တီးတာပါ။ ဒါပေမယ့် ဒီပမာဏက သိပ်မများဘူးဆိုတော့ ....
ဓာတ်ကျွမ်းစေတဲ့ ကာဘို (Complex Carbohydrates)
.png)
ဓာတ်ကျွမ်းစေတဲ့ ကာဘိုဟိုက်ဒရိတ်ဆိုတာ သကြားဓာတ်ထက် ပိုရှုပ်ထွေးတဲ့ မော်လီကျူးဖွဲ့စည်းပုံရှိပြီး ရေထဲမှာဖြည်းဖြည်းချင်း ပျော်ဝင်တတ်တဲ့ အာဟာရဓာတ် တစ်မျိုးပါ။ ဒီအာဟာရဓာတ်က ကျွန်မတို့ရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ကို တဖြည်းဖြည်း စွမ်းအင်ဖြည့်ပေး နိုင်ပြီး အစာချေဖျက်စနစ်၊ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ထိန်းညှိမှုအတွက် အထူးအရေးပါပါတယ်။
• ဓာတ်ကျွမ်းစေတဲ့ ကာဘိုကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်သလား?
မထုတ်လုပ်နိုင်ပါဘူး။ ဒီဓာတ်ကျွမ်းစေတဲ့ ကာဘိုဟိုက်ဒရိတ်ကို ကျွန်မတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က သူ့ဘာသာသူ ဖန်တီးနိုင်စွမ်းမရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီအာဟာရဓာတ်ကို ....
တ ိရစ္ဆာန်မှရတဲ့ ပရိုတင်း
.png)
တိရစ္ဆာန်မှရတဲ့ ပရိုတင်းဆိုတာ တိရစ္ဆာန်တွေကနေ ရရှိတဲ့ အာဟာရဓာတ်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ရေထဲမှာ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပျော်ဝင်တတ်ပါတယ်။ ဒီပရိုတင်းက ကျွန်မတို့ရဲ့ ကြွက်သားတည် ဆောက်မှု၊ တစ်ရှူးပြန်လည်ပြုပြင်မှု၊ ကိုယ်ခံအားစနစ်တွေအတွက် အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကို ထမ်းဆောင်ပေးပါတယ်။
• တိရစ္ဆာန်မှရတဲ့ ပရိုတင်းကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်သလား?
မထုတ်လုပ်နိုင်ပါဘူး။ ဒီပရိုတင်းထဲမှာ ပါတဲ့ “မရှိမဖြစ် အာမိုင်နိုအက်ဆစ်” တွေကို ကျွန်မတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က သူ့ဘာသာသူ ဖန်တီးနိုင်စွမ်း မရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီအာဟာရဓာတ်ကို တိရစ္ဆာန်အရင်းအမြစ်တွေကနေ မဖြစ်မနေရယူဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အချို့သော ...
ဖြည့်စွမ်းပရိုတင်း (Complementary Proteins)
.png)
ဖြည့်စွမ်းပရိုတင်းဆိုတာ အပင်အရင်းအမြစ်ကရတဲ့ ပရိုတင်းတွေကို တွဲဖက်စားသုံးပြီး ပြည့်စုံတဲ့ အာမိုင်နိုအက်ဆစ်တွေ ရရှိအောင် ဖန်တီးထားတဲ့ အာဟာရဓာတ်ပုံစံပါ။ ဒီပရိုတင်းက ရေထဲမှာ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပျော်ဝင်တတ်ပြီး ကျွန်မတို့ရဲ့ ကြွက်သားတည်ဆောက်မှု၊ တစ်ရှူး ပြန်လည်ပြုပြင်မှု၊ ကိုယ်ခံအားစနစ်အတွက် အထောက်အကူပေးပါတယ်။
• ဖြည့်စွမ်းပရိုတင်းကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်သလား?
မထုတ်လုပ်နိုင်ပါဘူး။ ဒီဖြည့်စွမ်းပရိုတင်းထဲမှာ ပါတဲ့ “မရှိမဖြစ် အာမိုင်နိုအက်ဆစ်” တွေကို ကျွန်မတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က သူ့ဘာသာသူ ဖန်တီးနိုင်စွမ်း မရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီအာဟာရ
ပြည့်ဝအဆီ (Saturated Fats)
.png)
ပြည့်ဝအဆီဆိုတာ ဆီထဲမှာပျော်ဝင်တတ်ပြီး ရေထဲမှာမပျော်ဝင်တတ်တဲ့ အဆီဓာတ် တစ်မျိုးပါ။ ဒီအဆီက ကျွန်မတို့ရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ကို စွမ်းအင်ထောက်ပံ့ပေးတာ၊ ဆဲလ်တွေ တည် ဆောက်တာ၊ ဟော်မုန်းထုတ်လုပ်မှုမှာ ပါဝင်ပေမယ့် မျှတအောင်စားသုံးဖို့ လိုတဲ့ အာဟာရ တစ်ခုပါ။
• ပြည့်ဝအဆီကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်နိုင်သလား?
ပြည့်ဝအဆီကို ကျွန်မတို့ရဲ့ခန္ဓာကိုယ်က အနည်းငယ် ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ကာဘိုဟိုက်ဒရိတ် (ဒါမှမဟုတ်) ပရိုတင်းတွေ ပိုလျှံသွားတဲ့အခါ အသည်းမှာ အဆီအဖြစ် ပြောင်းလဲဖန်တီးပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီပမာဏက သိပ်မများတာမို့ ...
မပြည့်ဝအဆီ (Unsaturated Fats)
.png)
မပြည့်ဝအဆီဆိုတာ ဆီထဲမှာပျော်ဝင်တတ်ပြီး ရေထဲမှာမပျော်တတ်တဲ့ အဆီဓာတ် တစ်မျိုးပါ။ ဒီအဆီက ကျွန်မတို့ရဲ့ နှလုံးကျန်းမာရေး၊ ဦးနှောက်လုပ်ဆောင်ချက်၊ ဆဲလ်တွေ တည်ဆောက်မှုအတွက် အထူးအရေးပါတဲ့ အာဟာရတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပြည့်ဝအဆီထက် ကျန်းမာ ရေးနဲ့ ပိုညီညွတ်ပါတယ်။
ထရန့်အဆီ (Trans Fats)
မပြည့်ဝအဆီဆိုတာ ဆီထဲမှာပျော်ဝင်တတ်ပြီး ရေထဲမှာမပျော်တတ်တဲ့ အဆီဓာတ် တစ်မျိုးပါ။ ဒီအဆီက ကျွန်မတို့ရဲ့ နှလုံးကျန်းမာရေး၊ ဦးနှောက်လုပ်ဆောင်ချက်၊ ဆဲလ်တွေ တည်ဆောက်မှုအတွက် အထူးအရေးပါတဲ့ အာဟာရတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပြည့်ဝအဆီထ
ပျော်ဝင်နိုင်တဲ့ အမျှင်ဓာတ် (Soluble Fiber)
.png)
ပျော်ဝင်နိုင်တဲ့ အမျှင်ဓာတ်ဆိုတာ ရေထဲမှာပျော်ဝင်တတ်ပြီး ဆီထဲမှာမပျော်တတ်တဲ့ ကာဘိုဟိုက်ဒရိတ်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုပါ။ ဒီအမျှင်ဓာတ်က ကျွန်မတို့ရဲ့ အစာချေဖျက်စနစ်၊ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ထိန်းညှိမှု၊ ကိုလက်စထရော လျှော့ချမှုအတွက် အထူး...
မပျော်ဝင်နိုင်တဲ့ အမျှင်ဓာတ် (Insoluble Fiber)
မပျော်ဝင်နိုင်တဲ့ အမျှင်ဓာတ်ဆိုတာရေထဲမှာ မပျော်တတ်ဘဲ ဆီထဲမှာလည်း မပျော် တတ်တဲ့ ကာဘိုဟိုက်ဒရိတ်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုပါ။ ဒီအမျှင်ဓာတ်က ကျွန်မတို့ရဲ့ အစာချေ ဖျက်စနစ်ကို သန့်စင်ပေးတာ၊ ဝမ်းသွားမှု ပုံမှန်ဖြစ်စေတာ၊ အူလမ်းကြောင်း .....





